De aanstaande invoering van de vrachtwagenheffing zet de logistieke sector zichtbaar in beweging. Tijdens de Lean and Green Summit in november werden opnieuw ruim dertig sterren uitgereikt aan bedrijven die aantoonbaar werk maken van verduurzaming. Het onderstreept dat steeds meer organisaties niet langer afwachten, maar stappen zetten richting schoon en toekomstbestendig transport.
In zijn keynote verwoordde Diederik Samsom die urgentie treffend: “Als we het gaan voelen en het ons in het gezicht slaat, gaan we pas bewegen.” Volgens Samsom reageert de logistieke sector precies zo op de naderende vrachtwagenheffing. De druk neemt toe en daarmee ook de bereidheid om te investeren in duurzame oplossingen. Hij wees daarbij op de enorme ontwikkeling van batterijtechnologie, inmiddels de snelstgroeiende technologie ooit. Door technologie en AI te omarmen, maakt de sector volgens hem nog een reële kans om de klimaatdoelstellingen te halen.
Daarnaast benadrukte Samson het bredere maatschappelijke perspectief. Verduurzaming gaat niet alleen over techniek en rendement, maar ook over mensen. “Betrek de omgeving erbij,” stelde hij. In een tijd waarin veel mensen het steeds moeilijker krijgen, vraagt iedere investering om een bredere afweging dan alleen de financiële.
Die praktijk kwam duidelijk terug in de verschillende deelsessies. Onderwerpen als energie-inkoop en -verdeling, (gedeelde) laadinfrastructuur en de geleidelijke overgang via transitiebrandstoffen zoals HVO100 en LNG passeerden de revue. Ook de Total Cost of Ownership (TCO) van diesel- versus elektrische trucks kwam uitgebreid aan bod. Door de invoering van de vrachtwagenheffing kruipen die kosten steeds dichter naar elkaar toe. De verwachting is dat rond 2028 het omslagpunt wordt bereikt waarop elektrisch rijden economisch aantrekkelijker wordt.
Naast technologische oplossingen was er ook aandacht voor een andere benadering: het anders inrichten van logistieke processen. Tijdens een paneldiscussie op het plenaire podium pleitte Frans van den Boomen, activator van het modal shift-stimuleringsprogramma Joint Corridors Off-Road, voor meer samenwerking en slim gebruik van alternatieve modaliteiten. “Door het logistieke proces anders in te richten kun je het gebruik van de vrachtwagen, en dus de vrachtwagenheffing, deels vermijden,” stelde hij. Op bedrijventerreinen weten bedrijven volgens hem nog te weinig van elkaar en wordt er te weinig samengewerkt.
Het clusteren van lading van verschillende verladers en het vervoer per schip via een netwerk van zo’n veertig inlandterminals biedt volgens Van den Boomen grote kansen. De vrachtwagenheffing kan daarbij het financiële kantelpunt vormen dat vervoer over water aantrekkelijker maakt. Deze modal shift levert niet alleen kostenbesparing op, maar ook CO₂-reductie en tijdwinst. Minder wachttijden in bijvoorbeeld de Rotterdamse haven betekenen directe winst in productiviteit. “Door Truck Tijd Reductie wordt de productiviteit in de logistiek verhoogd,” aldus Van den Boomen.
In een vervolgende deelsessie ging hij samen met John van Heumen, terminalmanager bij BCTN, dieper in op samenwerking tussen verladers die elkaar niet als concurrent zien. Van Heumen schetste hoe de inlandterminal in Nijmegen stappen zet in verduurzaming, zowel op de terminal zelf als in de scheepvaart. Waterstof- en elektrische schepen, evenals het opladen van accu’s met behulp van windmolens en zonneparken, laten zien hoe breed de verduurzamingsslag inmiddels wordt opgepakt.
De boodschap van de Lean and Green Summit was helder: de vrachtwagenheffing fungeert als katalysator. Niet alleen voor schonere voertuigen, maar ook voor slimmere samenwerking en het maken van fundamenteel andere logistieke keuzes die het goedervervoer structureel in beweging zetten.
Lees ook: Lean and Green: 4e Star voor Veenema Energy en 3e Star voor Van der Werff Logistics